درسنامه 5: مدیریت دوستی های کودک و روابط میان فردی او

خلاصه درسنامه ارائه شده :

یکی از پررنگ‎ترین موضوعات که نقش مهمی در مدیریت لجبازی کودکان دارد، دوستی های کودک و روابط میان فردی او است. تاثیرات روابط اجتماعی کودکان به طوری گسترده است که در آموزش مهارت‎های متفاوت به آن پرداخته شده است. در این بخش به رابطه دوستی های کودک، با لجبازی می‎پردازیم.

دوستی های کودک لجباز

نکات مقدماتی که در فرآیند دوستی های کودک،‌ برای جلوگیری از لجبازی باید در نظر داشته باشیم:

• کودکان لجباز، جذب یکدیگر می‎شوند.
• آن‎‎ها در گفتگوهایشان، اصول لجبازی، مقابله، نافرمانی و مخالفت را با هم به اشتراک می­‎گذارند. مبنای جلب توجه در این نوع دوستی های کودک، نافرمانی است. کودکان این ویژگی را در یکدیگر تحسین می‎کنند.
• کودکان روش‎های لجبازی یکدیگر را رشد می­‎دهند، تا بتوانند از نظارت و کنترل والدین فرار کنند.
• بعد از مدتی مدل فکری فرزندان به مدل سوگیری اسنادی خصمانه تبدیل می­‎شود. کودکی که به این الگوی تفکر دچار شود؛ هر رفتاری از رفتار والد (حتی کارهای درست والدین خود) را، جلوه‌‎‎ای از دشمنی تعبیر می‎کند. از همین‎‎ رو رفتارهای فرزند، دیگر قابل کنترل نیست و تمام رفتارهای والد را نیز با همین طرز تفکر تعبیر می‎‎‎‎کند.
• کودکان مدل­‎های رفتاری یکدیگر را یاد می‎­گیرند و براساس آن­ها تصمیم­ گیری می­‎کنند.
• زمانی که والدین متوجه میشوند برای فرزند اعتبار ندارند، برای انتقال حرف های خودشان از شخص دیگری که فرزند او را قبول دارد (مثل مربی آموزشی) استفاده میکنند، که باعث بی اعتبار شدن آن شخص نزد فرزند می شود.

راهکار کنترل دوستی های کودک برای کاهش لجبازی

در این شرایط لازم است والدین به صورت متوالی، از دستورالعمل زیر استفاده کنند. این راهکار به آن‎ها کمک می‎کند تا روابط اجتماعی و دوستی های کودک که بر لجبازی او تاثیر می‎گذارد را، مدیریت کنند.

اقدامات موثر برای کنترل روابط و دوستی های کودک در جلوگیری از تشدید لجبازی :

1. شرایط گفتگو درباره آدم‎‎های بیرون از خانه را برای فرزند خود فراهم کنید. (مثلا می‎توانید از کودکی صحبت کنید که این روابط را برای پدر یا مادرش توضیح می‎دهد).
2. در صورتی که تعریف از کودک دیگر، فرزند شما را به گفتگو ترغیب نکرد؛ درباره علایقش از او سوال بپرسید (مثلا در جمعی که هستی، کدام‎‎یک از این بچه ها را بیشتر دوست داری؟).
3. اگر باز هم کودک همراهی نکرد از گفتگوی خنثی، (گفتگوی کوتاه، شاداب، بدون تغییر) استفاده کنید. این نوع گفتگو باعث ایجاد حس امنیت در فرزند شما می‎‎شود.
4. اگر حرف‎‎های کودک با هنجارهای شما سازگار نبود، واکنش منفی نشان ندهید. بعد از چند روز با استفاده از بیان کردن اصول اخلاقی که فرزندتان به آن پایبند است (مثل احترام گذاشتن به دیگران) به او بفهمانید که گفتگوهایش با هم تناقض دارند.
5.  یکی از مواردی که فرزند شما را در مقابله با اثرپذیری غیرمستقیم از دیگران که تقویت لجبازی را به همراه دارد، رشد می‎دهد  صحبت­های نقادانه  است.
6. مرحله بعدی، آینده­ سازی مثبت است. یعنی در یک موقعیت، به او نشان می دهید که مطمئن هستید فرزند شما به اصول اخلاقی پایبند است. در آینده ­سازی مثبت، زهر گفتگوی قبلی را می­گیرید و به او می­فهمانید من به تو «برچسب بچه بد» نمی‎زنم.

نکته: در دل گفتگو هرگز امرونهی، توصیه و راهنمایی نکنید.