خلاصه درسنامه ارائه شده:
اصول محروم کردن در مدیریت لجبازی کودک
همانطور که در درسنامه 24 و 23 گفته شد، محروم کردن یکی از مهم ترین ابزارهای تربیتی است. از محروم کردن در مواقعی استفاده میشود که باوجود انجام دادن تکنیک هایی مثل نادیده گرفتن، توقیف و هشدار ، فرزند بازهم به انجام دادن کار منفی خود ادامه میدهد و بهم ریختگی ایجاد میکند. ادامه گام های محروم سازی به شرح زیر است:
-
گام سوم محروم کردن : توضیح دقیق محروم سازی
در زمان خوب حالی کودک، سیستم محروم سازی را باید به طور دقیق برای کودک شرح دهید. در گام سوم دو نوع محروم سازی انجام میشود: درجه یک و درجه دو.
1. محروم سازی درجه یک
معمولا محروم سازی در همین مرحله به نتیجه میرسد. حدود ۷۰الی۶۰ درصد کودکان انجام دادن کار اشتباه را متوقف میکنند.
- در مرحله اول تذکر کلامی (دقیقا منطبق با توضیحات جلسه) داده میشود؛ «اگر به کارهای منفی خودت ادامه بدهی یک علامت برای تو میفرستم که کاملا متوجه شوی».
- بعد از این علامت؛ محروم سازی شکل میگیرد (علامت باید ترکیبی از یک حالت چهره و حرکت متفاوت باشد. این علامت اطلاع رسانی اولیه محروم سازی است).
- در ادامه بگویید: «پسرم/دخترم اگر کارت را ادامه دادی و آن علامت را نشان دادم، باید محیط را ترک کنی. سپس به مکان امنی که انتخاب کردی برو، از جعبه ابزار خوب حالی روانت استفاده کن و خودت را آرام کن.
- وقتی خودت را آرام کردی بعد از ۵ دقیقه صدات میکنم تا به محیط برگردی».
مراحل دیگر محروم کردن کودک در مدیریت لجبازی :
2. محروم سازی درجه دو
در صورتی که کودک محیط را ترک نکرد یا بعد از آرام سازی و برگشتن به محیط باز هم به انجام دادن کار منفی ادامه داد، از محروم سازی درجه دو استفاده میکنیم، به کودک بگویید:
- « به جایی میروی که من میگویم، ۵ دقیقه روی صندلی مینشینی و به کارهای بدت فکر میکنی».
- «اگر در طول ۵ دقیقه، گریه کنی یا کار بدی انجام دهی و… ۵ دقیقه دیگر به محرومیت تو اضافه میشود.
- بعد از ۵ دقیقه به شما اطلاع رسانی میکنم ولی شما تا ۳۰ ثانیه حق نداری از روی صندلی بلند شوی.
- بعد از ۳۰ ثانیه از آن محیط بیرون می آیی و به اشتباهاتی که انجام دادی متمرکز میشویم و درصدد جبران برمیاییم».
* در دل محروم سازی کاری را که از قبل اطلاع رسانی نکردید انجام ندهید؛ محروم سازی باید مرحله به مرحله قابل پیش بینی باشد.
-
گام چهارم محروم کردن کودک
وقتی فرزند آرام شد و زمان محرومیت پایان یافت دو حالت وجود دارد: کار منفی غیرآسیب زا و کار منفی آسیب زا.
1. کار منفی غیر آسیب زا
اگر برای برخورد با کودک در کار منفی غیرآسیب زا؛ از محرومیت سازی استفاده کردید، بعد از پایان آن:
-
- فقط تشویقش کنید.
- حسن جویی انجام دهید.
- راجع به کار منفی که مجاب شدید به خاطر آن، محرومیت سازی را اجرا کنید؛ صحبت نکنید.
انجام دادن این ۳ کار باعث میشود، اثر منفی محروم سازی در یک موقعیت اشتباه جبران شود.
* بهتر است برای کارهای منفی که آسیبی ندارند، از این روش محروم کردن استفاده نکنید؛ تا از اثر محرومیت سازی برای کارهای مهم کم نشود.
2. کار منفی آسیب زا
-
- بعد از اتمام محرومیت؛ از او تشکر کنید که آن محرومیت را پذیرفته و با شما همراهی کرده است.
- سپس به او کمک کنید؛ درصدد جبران برآید.
- در جبران آسیب، والد باید همراه کودک باشد تا اثرگذاری راهکار محروم کردن کودک بیشتر شود.
