یادگیری کودکان بیش فعال

نویسنده مقاله:

یادگیری کودکان بیش فعال

به یادگیری کودکان بیش فعال از طریق روش های خلاقانه به جای سعی برای آرام نگه داشتن آنها به  در خانه و مدرسه کمک کنید. رفتار های پیش فعالی، یک انتخاب نیست، بلکه بیان یک اختلال بیولوژیکی مبتنی بر فعالیت سیستم عصبی است.

پیش فعالی کل مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. در این اختلال مغز دوپامین یا اپی نفرین کافی تولید نمیکند، موادی که برای خود کنترلی و کنترل بر رفتار و اعمال مهم هستند. بنابراین کودکان مبتلا به اختلال پیش فعالی نمیتوانند بر انگیزه ها، توجه، احساسات خود کنترل زیادی داشته باشند. آنها با بی نظمی و نقص مدیریت زمان و پول دست و پنجه نرم می کنند.

در این مقاله ابتدا به بررسی یادگیری کودکان دارای اختلال پیش فعالی در سن پیش دبستانی می پردازیم و سپس روش های تسهیل یادگیری این کودکان در سال های اولیه ابتدایی را شرح می دهیم.

علائم کودک پیش فعال در پیش دبستانی
  • بدون فکر کردن شروع به انجام کاری می کنند
  • بدون آمادگی یا خواندن و یا گوش دادن به دستورعملات فعالیتی را انجام میدهند
  • عواقب کار ها را در نظر نمیگیرند
  • تصمیمات مهم را در لحظه می گیرند
  • اغلب بی تاب هستند
  • مقاومت در برابر صبر کردن دارند
  • دشوار بودن ماندن در یک حالت ثابت به مدت زیاد
  • در صندلی خود مدام چرخ می خورند
  • با ماندن در صندلی مشکل دارند
  • حرکاتی مثل دویدن را زیاد انجام می دهند
  • بیش از حد صحبت می کنند
  • سوالات را قبل از کامل شدن پاسخ می دهند

اغلب سخنان و حرکات دیگران را قطع می کنند.

رفتارهای کودک مبتلا به اختلال پیش فعالی چالش اصلی والدین و مربیان است. با این وجود آموزش کمی مخصوصا برای مربیان  در خصوص نحوه کار با این کودکان وجود دارد. اگر مربیان اصول رفتار های اساسی و پایه کودکان مبتلا به اختلال پیش فعالی را درک کنند و با توجه به آنها شروع به آموزش کنند، کودکان در سال های اولیه مدرسه در یادگیری موفق تر خواهند شد. ۲ چالش اصلی مربیان پیش دبستانی این است که یاد بگیرند چگونه رفتارهای مناسبی از خود نشان دهند و بتوانند به طرز ماهرانه ای مهارت های اجتماعی را به کودکان پیش فعال یاد دهند و آنها را برای یادگیری مهارت های پایه در محیط مدرسه آماده کنند.

مربیان همچنین باید درمورد درمان رفتار_روانشناختی (BPT) آگاهی داشته باشند، زیرا  درمان سطح اول مناسبی برای کودکان دارای اختلال پیش فعالی است و به آنها در یادگیری مهارت ها کمک فراوانی می کند.۳ و شواهد زیادی بر موثر بودن این روش مخصوصا در سال پیش دبستانی وجود دارد.۴ این روش بر این اساس عمل می کند که قبل از ورود کودک به محیط اجتماعی بزرگ تر مانند مدرسه اقدامات لازم را شروع می کند و قبل از اینکه کودک آسیب هایی مانند عدم موفقیت در مدرسه، طرد شدن از گروه همسالان و ایجاد تعاملات ضد اجتماعی را تجربه کند بهترین فرصت را برای تغییر سیر رشد اختلال فراهم می اورد.

  • چرا اهمیت دادن به کودک دارای اختلال پیش فعالی در سنین پایین امری ضروری است؟

کودکان پیش دبستانی مبتلا به پیش فعالی، به احتمال زیاد در مهد کودک و یا مدرسه دچار مشکل شده و یا خواهند شد. از جمله مشکلاتی مانند ایجاد ارتباط با همسالان، یادگیری و خطر بیشتر در معرض بودن آسیب های روانی. تشخیص به موقع کودک به شما کمک می کند تا به موقع راهکارهای درمانی را شروع کنید و مشکلات را به حداقل برسانید؛ زیرا سال های اولیه کودکی زمانی است که رشد مغزی قابل توجهی اتفاق می افتد. این زمان بهینه برای کودکان برای یادگیری رفتار های مثبت است که این رفتارها نقش موثری در یادگیری کودک ایفا می کنند.

بهترین روش ها در آموزش یادگیری کودکان پیش فعال

ایجاد شیوه ها و رویه های آموزشی موثر و امیدوار کننده هنوز یک چالش اساسی است. کمبود اطلاعات عملی و دستور العمل های خوب طراحی شده که مربیان و خانواده ها بتوانند برای شناسایی مناسب ترین و سودمندترین روش از بین تعداد بیشماری از اقدامات و درمان ها استفاده کنند، وجود دارد.۶ کاملا ثابت شده است که کودکان دارای اختلال پیش فعالی دارای نیاز های خاصی برای آموزش متمرکز می باشند.۷

با این حال، تعدادی برنامه های پیشنهادی برای روش های مناسب رشد در سال های اولیه کودکی یعنی از بدو تولد تا ۸ سالگی ارائه شده اند. یکی از این دستور العمل ها شامل ایجاد یک محیط مراقبتی از کودکان، ارزیابی رشد و یادگیری کودک خردسال مبتلا و ایجاد روابط  متقابل با خانواده ها می باشد.

متخصصان برنامه دیگری را نیز به مربیان پیشنهاد داده اند: تصمیم گیری درست درباره آموزش و یادگیری به کودکان، شناسایی نگرانی های مهمی که ممکن است نیاز به تمرکز فراوان داشته باشد،اقدامات و مداخلات فردی برای کودکان و همچنین بهبود آموزش و اقدامات مربوط  به  رشد کودک پیش فعال از طریق  برنامه های موجود

ماده کردن محیط مناسب برای کودکان پیش فعالی
  • میتوانید به عنوان یک مربی، کلاس پیش دبستانی خود را برای حمایت از کودکان دارای اختلال پیش فعالی وفق دهید. در ادامه برخی از ایده ها و نکاتی که میتوانید استفاده کنید را شرح می دهیم:
  • کودک را به طور مداوم سرزنش و مجازات نکنید و منتظر نتیجه باشید.( برای کمک به یادگیری کودک در یادگیری و اصلاح رفتار خود از روش های مثبت مانند امتیاز دادن یا سیستم پاداش استفاده کنید)
  • بر روی یک علامت بی صدا برای یادآوری اینکه کودک کار خود را ادامه دهد و متوقف نکند، توافق کنید.( مانند ضربه آرام روی شانه، بالا بردن دو انگشت یا بالا نگه داشتن یک شی خاص)
  • کودک را از عوامل حواس پرتی دور کنید، مثل پنجره باز هنگام توضیح دادن مطلب یا نظارت بر فعالیتی
  • برای توضیح مراحل و کارها و مهارت ها تا حد امکان از تصاویر استفاده کنید.
  • اوایل روز را برای چالش برانگیزترین فعالیت های یادگیری اختصاص دهید
  • طول زمان آموزش را به بازه های کوتاه تقسیم کنید.( قبل از بازگشت به کلاس، کودکان را به حرکات جنبشی مانند دویدن، پرش و … تشویق کنید)
  • در اواسط تدریس نام کودک را ببرید و این کار را به طور معمول انجام دهید تا توجه او جلب شود
  • در ایجاد منظم ترین و قابل پیش بینی ترین روال کلاس درسی تلاش کنید
  • با والدین کودک رابطه مثبت برقرار کنید؛ بنابراین میتوانید هم در مورد رفتارها و علایق کودک در خارج از مهد کودک مطلع شوید و همچنین با یکدیگر بر روی راهبردهای یادگیری کار کنید
  • آموزش رفتاری والدیین چیست و چگونه میتواند برای کودک پیش فعال مفید باشد؟

کودکان دارای اختلال پیش فعالی ممکن است مهارت ها و رفتارهایی نداشته باشند که منجر به تشویق آنها شود. غالبا آنها بد رفتاری می کنند و  در موقعیت هایی قرار میگیرند که بیشتر از سایر کودکان مجازات می شوند. این می تواند تاثیر منفی در تصویر از خود داشته باشد و باعث شود رفتارهای مشکل ساز خود را افزایش دهند. والدین می توانند با آگاه شدن درباره این  اختلال از طریق آموزش های مخصوص والدین (والدین کودک پیش فعال) و نحوه استفاده از تکنیک های رفتاری، رفتار کودکان پیش دبستانی را که پیش فعالی دارند، مدیریت کنند.

برنامه های آموزشی والدین که توسط درمانگران آموزش دیده آموزش داده میشود، میتواند ابزار ها و راهکارهایی را برای کمک به کودکانی که پیش فعالی دارند فراهم کند. برخی از این برنامه های موثر عبارت اند از:

  • آموزش برقرای رابطه مثبت با کودک خود
  • آموزش مراحل رشد کودک
  • آموزش مدیریت رفتار منفی کودک و افزایش رفتار مثبت
چگونه میتوان به پیش فعالی کودک در خانه رسیدگی کرد؟
  • تامین کردن نیاز کودک به حرکت؛به عنوان مثال برای آزاد سازی انرژی مازاد به او اجازه دهید زودتر از اعضای خانواده میز شام را ترک کند
  • تشویق کودک به فعالیت بدنی قبل از مدرسه رفتن، برای مثال از او بخواهید پیاده یا با دوچرخه به مدرسه برود. در کل ورزش برای این کودکان بسیار مفید است و انرژی اضافی آن ها را در مسیری درست تخلیه میکند.
  • تهیه کردن یک صندلی گهواره ای. آن را در مکانی آرام قرار دهید تا کودک بتواند برای مطالعه آنجا بشیند،ریتم آرام صندلی و تکان خوردن آرام کودک میتواند بسیار موثر باشد.
یادگیری مهارت های اجتماعی_عاطفی کودکان پیش فعال پیش دبستانی

یک ویژگی برجسته در کودکان مبتلا به اختلال پیش فعالی اختلال در عملکرد اجتماعی است. اختلال عمیق در عملکرد اجتماعی یکی از ویژگی های تعیین کننده اختلالADHD  است. با اینکه بسیاری از کودکان مبتلا به پیش فعالی ممکن است بخواهند با دیگران ارتباط برقرار کنند، اما معمولا مهارت های لازم برای تعاملات اجتماعی را ندارند. SEL به عنوان یک چهارچوب مفهومی در سال ۱۹۹۴  توسعه داده شد و بر نیاز های عاطفی کودکان مبتلا به پیش فعالی متمرکز است.۹ SEL بر مبنای همراه بودن یادگیری علمی، اجتماعی و عاطفی تعریف شده است. فرآیند کسب مهارت برای شناخت و مدیریت احساسات، احساس همدردی و درک دیگران، گرفتن تصمیمات مسئولانه، برقرار کردن ارتباطات مثبت و موثر اداره کردن شرایط چالش برانگیز را به کودک آموزش میدهد. برنامه های SEL   ۱۰برای کودکان خردسال باعث ارتقا مهارت های مختلف اجتماعی و عاطفی می شود و آنها را با پیامدهای مثبت اجتماعی و آموزشی مرتبط می کند. تحقیقات نشان داده است که این برنامه ها مزایای زیادی برای کودکان داشته است و از طریق آن میشود مهارت های پایه را به کودکان هم آموزش داد و هم تقویت کرد. برخی از این مهارت ها عبارتند از خودآگاهی، شناسایی و شناخت احساسات خود، شناخت نقاط قوت خود و دیگران و اعتماد به نفس. آگاهی اجتماعی به ویژه در کودکان دارای اختلال پیش فعالی مهم است. دیگر مهارت های مهم شامل کنترل تکانه ها، مدیریت استرس، تاب آوری و تعیین هدف و انگیزه میشود. علاوه بر این برنامه های SEL مهارت های ارتباطی، مهارت های همکاری و ارائه کمک به همنوعان را در بر میگیرد. این مهارت ها به طور موثر در محیط های یادگیری خوب مدیریت شده، با مراقبت خوب و حمایت بالا باید آموزش داده شوند.

در ادامه به بیان نکات یادگیری کودکان در سال های اولیه مدرسه میپردازیم:

ممکن است کودکان پیش فعال در سال های ابتدایی مدرسه معلمان را بیش از حد اذیت کنند. آنها به صورت فعال مطالبه گری میکنند، بیش از حد در جای خود حرکت می کنند، صحبت های شما را قطع می کنند، ارتباط خوبی با سایر دانش آموزان نمی گیرند. اما آیا این بدان معنی است که معلمان از آنها خسته میشوند؟ قطعا نه! معلمان این کودکان اگر از راه صحیحی به آنها نزدیک شوند، میتوانند تجربه زیبایی از تدریس کنار آنها را برای خود رقم بزنند. بچه های یش فعال به سادگی نیاز به توجه بیشتری دارند. بیشتر کودکان ذاتا فعال هستند، اما بچه های پیش فعال همیشه در حال حرکت هستند و مدام از فعالیتی به فعالیت دیگرمی پرند. اگر از روش های سنتی و قدیمی آموزشی استفاده شود آنها در یادگیری دچار مشکل میشوند به همین دلیل است که معلمان باید استراتژی های جدیدی را در کلاس درسی کودکان پیش فعال ارائه دهند تا دانش آموزان را جذب محتوای آموزشی کنند و یادگیری را به فرایندی سرگرم کننده تبدیل کنند.

هم اکنون ۵  تکنیک برای جذاب کردن کلاس برای کودکان پیش فعال پیشنهاد میدهیم. این ۵ راهکار عبارتند از:

۱-به آنها بیاموزید که چگونه آرام باشند.

بنظر میرسد  ذهن آگاهی(mindfulness) در مدارس مفهومی کاملا جدا از مفهوم مرسوم داشته باشد، اما بسیاری از معلمان مزایای آن را تجربه کرده اند. تحقیقات نشان داده است که برنامه ها و تکنیک های ذهن آگاهی نتایج مفیدی را در کلاس به ازمغان می آورند. یکی از تمرینات رایج ذهن آگاهی یوگا می باشد. ذهن آگاهی به معنای حضور در لحظه فعلی بدون وابستگی و قضاوت است. برای یک کودک پیش فعال به معنای احساس کردن وضعیت فعلی جسم و ذهن خودش و ایجاد صلح با آن است. ذهن آگاهی معمولا از طریق تکنیک های مراقبه حاصل میشود. مراقبه، ذهن را آموزش می دهد تا حواس پرتی را کنار بگذارد و در لحظه فعلی حضور داشته باشد. اگر فکر میکنید دانش آموزان شما خیلی کوچک هستند یا بیش از حد برای مراقبه بی توجه هستند، میتوانید با تکنیک های ساده تنفس و آرام سازی شروع کنید؛ زیرا این فعالیت ها منجر به یک حالت متمرکز در ذهن میشوند.

  • نکته اول این است که شما باید بدانید که چگونه میتوانید آرامش و تنفس را در کلاس انجام دهید. میتوانید از مربیان با تجربه تر مشورت بخواهید و در مورد آموزش روش های آرام سازی و تنفس به کودکان صحبت کنید.
  • نکته دوم این است که روش آرام سازی را با تصاویر بصری مثبت ترکیب کنید. بسیاری از ورزشکاران برای بهبود عملکرد خود به تجسم متکی هستند. از آنجا که با کودکان دارای اختلال پیش فعالی سر و کار دارید، بهتر است به آنها بگویید یک صحنه پر از آرامش مانند باغ، ساحل آرام و… را تصور کنند.
۲-تشویق به آموزش عملی

دانش آموزان پیش فعال زمانی که درگیر فرایندی شوند، آن را بهتر یاد میگیرند. نمی توانید از آنها انتظار داشته باشید که با آرامش پشت میز خود  بنشینند و به سخنرانی شما گوش دهند و مطلب را به خوبی یادگرفته و سپس امتحان دهند. این کار برای آنها بسیار مشکل و طاقت فرساست. برای آنها درگیر شدن فعال با فعالیت همیشه بهتر از انجام یک فعالیت به صورت منفعل است؛ بنابراین می توانید به راحتی آنها را در فرایند آموزش مشارکت دهید و یادگیری آنها را به خوبی بالا ببرید.

  • از آنها بخواهید برای بخشی از کتاب درسی خود، تصویر سازی کنند. این روش خوبی برای آموزش مقاله نویسی و قصه گویی است.
  • معلمان اغلب به والدین توصیه می کنند که یادگیری عملی را با کودکان خود انجام دهند. خود معلمان نیز میتوانند این ایده را عملی کنند. گاهی اوقات به جای تدریس علوم در کلاس، علم را خارج از دیوار کلاس پیدا کنید. اگر بتوانید گاه و بیگاه کودکان را برای یادگیری بیشتر به محیط پیرامون و فضاهای باز مانند پارک ببرید فوق العاده میشود و کاوش کردن کودک تاثیر موثری در یادگیری وی می گذارد.
۳-به آنها اجازه حرکت دهید.

کودکان پیش فعال، طبق تعریف، در ماندن در وضعیتی ثابت مشکل دارند. بیش از حد طولانی ماندن در صندلی خود برای آنها شکنجه است. این کودکان یادگیرندگان حرکتی هستند. و این امر بدی نیست. این فرصتی برای شما است که روش های تازه ای را در روال معمول خود وارد کنید که به سبک جدیدی از یادگیری می انجامد.

  • هنگام تدریس درس تاریخ آن را به یک پروژه بازیگری تبدیل کنید. هر دانش‌آموز نقشی را ایفا کند و صحنه‌های از درس را بازی کند. شما می توانید راوی باشید. یاد آوری اطلاعات هنگام یادگیری آنها از طریق بازی فعال، برای آنها بسیار راحت تر خواهد بود.
  • وقتی می‌خواهید چیزی از آنها بپرسید به آرامی به جای اینکه نام کودک را صدا بزنید توپی را به سمت او پرتاب کنید. این یک فعالیت ساده است که انرژی و استرس مازاد کودک را تخلیه می کند.
  • بعد از نیم ساعت نشستن بر روی صندلی به کودکان پاداش دهید و آنها را به ایستادن، کشش و استراحت یک دقیقه‌ای دعوت کنید.
۴-به آن‌ها بیاموزید که مفید باشند

کودکان پیش فعال می‌ خواهند و باید حرکت کنند. یکی از فعالیت هایی که در کلاس می تواند برای آنها مفید باشد سپردن تمیز کردن کلاس به خود کودکان است. دانش آموزان خود را تشویق کنید که مسئول نظافت کلاس باشند. به آنها بیاموزید که این قسمت عادی در روند روزانه مدرسه است و آنها را به انجام یک اقدام حرکتی دعوت کنید. می توانید آنها را به گروه هایی تقسیم کنید. یک گروه میزها را تمیز کنند، گروه دیگر زباله ها را از زمین جمع کنند و گروه سوم وسایل کلاس را مرتب کنند.  اعضای گروه را در طول ماه عوض کنید؛ بنابراین همه باید هر سه نوع کار را انجام دهند. این فعالیت ساده به کودکان احساس مسئولیت می دهد و باعث می شود انرژی اضافی در این کار سوزانده شود. نتیجه نهایی این می‌ شود که در بقیه روز دانش آموزان آرام تر خواهند بود.

۵-سیستم پاداش خود را ایجاد کنید

شما نمی توانید انتظار داشته باشید که همه کودکان انگیزه داشته باشند و تمایل به یادگیری هر آنچه به آنها می آموزید را از خود نشان دهند. با این حال می‌توانید دانش‌آموزان خود را تشویق و ترغیب کنید تا یاد بگیرند.

  • برای ایجاد انگیزه آنها را با ارائه پاداش های ملموس تشویق کنید. به عنوان جایزه برچسب یا خوراکی های سالم را به آنها اهدا کنید.جوایز ملموس نتایج فوری را به همراه دارند. آنها به دانش‌ آموزان غیرمستقیم  نشان می دهند که باید روی درس تمرکز کنند.
  • با این حال آنها را بیش از حد به کسب جایزه برای انجام کارهای مدرسه عادت ندهید. بازخورد مثبت واقعی نیز خوب است،برای مثال وقتی دانش آموز پیش فعال به خوبی رفتار می کند حتی اگر در روز یکبار این اتفاق می افتد او را برای موفقیتش تحسین کنید.
  • در استفاده از هر روشی که تصمیم به انجام آن دارید به یاد داشته باشید، بچه های بیش فعال فقط بچه ها هستند. آنها نمی توانند جدی باشند و همیشه از دستورالعمل ها پیروی می کنند. اولین قدم برای حل مسئله ساده است: معلم نباید خیلی جدی باشد. با استفاده از تکنیک های آموزش سرگرم کننده ، می توانید دانش آموزان بیش فعال را به سمت یادگیری مثبت و تخلیه انرژی سوق دهید.
0 0 پیام
امتیاز مطلب
0 پیام ها
بازخورد درون خطی
نمایش همه پیام ها
فهرست
بیش از 2000 دقیقه آموزش رایگان دکتر محمد کاظم زاده رو در منوی هدیه آموزشی از دست نده 
Click Me
close-image
0
لطفا دیدگاه خود را بیان کنیدx
()
x