4 بازی برای افزایش تاب آوری در کودکان

نویسنده مقاله:
سلاله سادات اصل علوی پايدار
بازی برای افزایش تاب آوری در کودکان قانون اول نیوتون نه تنها در مورد اشیا، بلکه در مورد ما انسان ها نیز صدق می کند. این قانون به « قانون لختی یا اینرسی» معروف است که اشاره به این دارد تمام اجسام، تمایل به حفظ حالت قبلی خود دارند. کمی فکر کنیم، میبینیم که ما انسان ها نیز همیشه در مقابل تغییر، مبارزه میکنیم و نیرویی در درون، ما را به حفظ حالت قبلی سوق میدهد. در این میان بعضی از افراد در مقابل تغییر، راحت تر و بعضی بسیار سخت گیر عمل می کنند. هر چه مغز یک انسان انعطاف پذیرتر باشد، شرایط جدید را راحت تر می پذیرد و برای انطباق با شرایط جدید، قوانین جدید برای زندگی وضع می‌کند.

Bazi Koodakan

همه این ها را گفتم تا به این نتیجه برسم که اگر شما نیز در مقابل تغییرات، واکنش دفاعی نشان میدهید و میخواهید همه چیز مثل قبل باقی بماند، تاب آوری پایینی دارید. باید بدانیم تغییرات پیرامون ما، منابع استرس در زندگی مان هستند و ما با مهارتی به نام تاب آوری میتوانیم از این موقعیت های استرس زا به نحو احسن برای رشد خودمان استفاده کنیم. یعنی بتوانیم مشکل و یا شرایط جدید را بپذیریم، برای آن راه حلی بیابیم، و یا بنابر موقعیت با آن منطبق شویم به طوری که در تمام این مراحل کمترین آسیب به ما برسد.

احتمالا تا به حال شنیده اید آنچه را که در کودکی و سنین پایین بیاموزیم، تا آخر عمر میتواینم از آن استفاده کنیم و بهتر برایمان جا می افتد. جا افتادن در واقع به معنای عادت کردن است. بنابراین هر چه در سنین پایین تر مهارت تاب آوری را بیاموزیم، عادت میکنیم که تاب آور باشیم، شرایط هر چه می خواهد باشد، ما راهی را برای عبور از آن خواهیم یافت. اگر بتوانیم مهارت تاب آوری را به درستی به فرزندمان بیاموزیم، در واقع به او واکسنی در برابر بدحالی ها میزنیم و پادتنی برای مقابله با مشکلات در وجودش و روانش ایجاد میکنیم.

با یک مثال میتوان بهتر این موضوع را درک کرد. فرض کنید در طبقه سوم هستید و یه دسته کلید دارید که 15 تا کلید دارد و بیشتر آنها به قفل در می خورد. حال فرض کنید در قفل است و در اتاق سمی تولید شده است که حتما باید محیط را ترک کنیم و اولین راه معقول این است که 15 کلید را امتحان کنیم، نه اینکه از پنجره بیرون بپریم و یا در را بشکنیم! اما اگر کلید نداشته باشیم، دیگر امیدی نداریم، یا باید از پنجره پایین بپریم یا باید در را بشکنیم. آن دسته کلید دقیقا همان ذخیره رفتاری ماست که در نئوکورتکس مغزمان کدگذاری می شود و اگر ما 15 روش مناسب برای برخورد با ناکامی ها در زندگی داشته باشیم، هیچ وقت به ذهنمان خطور نمی کند که در را بشکنیم و یا فرار کنیم.

انسانی که تاب آوری دارد در برخورد با چالش های زندگی، راهکارهای زیادی میتواند ارائه دهد. او مجهز به دسته کلید رفتارهای سالم در مواقع اضطراری است. حال اگر این انسان از زمان کودکی این ذخیره رفتاری را شروع کرده باشد، در بزرگسالی قادر است از پس سخت ترین موقعیت ها هم بر بیاید، و این همان بلوغ رفتاری است.

در زیر بازی هایی را برای افزایش تاب آوری در کودکان معرفی کرده ایم. این بازی ها مناسب برای بچه ها 3 تا 14 سال می باشد. این رده سنی یکی از طلایی ترین دوره ها برای پرورش مهارت تاب آوری می باشد و بهتر است در این دوره طلایی به بهترین روش آموزش، که بازی است، برایشان مفهوم تاب آوری را جا بیندازیم. تمام بازی هایی که در زیر معرفی شده اند را میتوانید طی یک برنامه مدون، هفته ای یک بار با فرزندتان انجام دهید. این کار نه تنها تاب آوری او را بهبود می بخشد، بلکه رابطه شما با فرزندتان به شدت با کیفیت و صمیمی خواهد شد. بهتر است بازی ها را با توجه به روحیه خودتان و فرزندتان انتخاب و اجرا کنید.

معرفی 4 بازی آموزشی برای افزایش تاب آوری در کودکان:

Blog12 

1-من او را دوست دارم

این بازی اثر فوق العاده ای بر افزایش ظرفیت مهربانی در کودکان دارد. مهربانی، علاوه بر اینکه به خودی خود بسیار حائز اهمیت است، آموزش دادن آن، یکی از ضروریات برای شکل گیری تاب آوری می باشد. این بازی بسیار ساده است و میتوان در جمع دوستان همسال و همچنین در جمع خانواده اجرا شود. میتوان از صندلی و یا یک جایگاه ساده برای هر شخص (یک تکه مقوای رنگی که بتوان روی آن نشست) استفاده کرد. صندلی ها را به صورت دایره میچینیم و یک نفر در وسط دایره می ایستد. توجه داشته باشید که تعداد صندلی ها باید یکی کمتر از تعداد افراد باشد. بازی این گونه است که:

  • شخصی که در وسط دایره ایستاده بازی را با این جمله شروع می کند: « من او را دوست دارم چون …» و جمله را با هر چیزی که مورد علاقه خودش است تکمیل میکند. به طور مثال « من او را دوست دارم چون پیتزا غذای مورد علاقه اش است یا من او را دوست دارم چون تیم مورد علاقه اش استقلال است». توجه داشته باشید که اگر این بازی را در خانواده و یا با افرادی که آنها را می شناسید انجام میدهید نباید جملات را طوری بیان کنید که به سمت شخصی به صورت عامدانه اشاره کند. در واقع جمله باید با چیزی که خود فرد دوست دارد تکمیل شود و اگر آن جمله در شخصی صدق کند باید او بلند شود و بایستد.
  • به محض اینکه جمله اش تمام می شود فرد/ افرادی که این جمله در او صدق می کند از جایش بلند می شود و دیگران سریع باید در جای او بنشینند. فردی که بلند شده و فردی که در وسط دایره ایستاده نیز باید جایی برای نشستن بیابند.
  • در آخر یک فرد بدون صندلی می ماند که باید به وسط دایره برود و بازی را ادامه دهد.

این بازی به بچه ها کمک می کند تا یکدیگر را بهتر بشناسند و نقاط مشترک بین خودشان را بیابند. همچنین این بازی به فردی که جایی برای نشستن پیدا نمی کند و باید به وسط دایره برود، کنار آمدن با شکست و قبول و ادامه دادن را به او می آموزد. و در آخر اینکه همه بچه ها با تکرار جمله «من او را دوست دارم» ، مهربانی را تمرین میکنند.

Blog13

  1. بازی با حلقه هولاهوپ

این بازی یکی از بهترین و برگزیده ترین بازی ها برای رشد و افزایش تاب آوری می باشد. این بازی نیز میتواند در جمع همسالان و یا خانواده اجرا شود. به این صورت که همه افراد دست به دست هم میدهند و یک دایره تشکیل میدهند. حلقه هولاهوپ به یکی از افراد قبل از بسته شدن دایره داده می شود. قبل از شروع بازی نحوه نگه داشتن حلقه دور بدن، بدون استفاده از دست توسط افراد تمرین می شود (به تصویر بالا دقت کنید). دایره باید طوری تشکیل شود که هر شخص فضای کافی برای چرخاندن حلقه هولا هوپ داشته باشد.  بازی به صورت زیر انجام می شود:

  • حلقه هولاهوپ را به یکی از افراد بدهید و سپس همه دست به دست هم دهند و دایره ای را تشکیل دهند تا حلقه در حین بازی از دایره خارح نشود.
  • به بچه ها بگویید هدف بازی این است که حلقه هولاهوپ در دایره باید در حرکت باشد و هر نفر باید حواسش باشد که حلقه از دست نفر بغلی اش خارج نشود.
  • در حین بازی همه افراد، فردی که در حال تلاش برای رد کردن حلقه هولا هوپ است را تشویق می کنند تا بتواند این کار را با تمام چالشی که برایش دارد، با موفقیت انجام دهد و خسته نشود.
  • زمانی که این حلقه یک بار در دایره چرخید و همه، دستت به دستش کردند، بازی را متوقف کنید و درباره موفقیت گروه و چالشی که هر شخص برای رد کردن حلقه داشت صحبت کنید.

این بازی یکی از بهترین بازی هایی است که میتواند به بچه ها یاد دهد چگونه برای تعارضات و چالش هایی که برایشان ایجاد می شود مقابله کنند و برای آن راهکاری بیابند. از جمله چالش هایی که بچه ها در این بازی با آن رو به رو می شوند، زمان، هماهنگی چشم و حرکات بدنی، تعادل بدنی و رقابت با دوستان برای رد کردن حلقه هولاهوپ.

از طرفی بچه ها از طریق این بازی، این موضوع را درک می کنند که با تحمل و تلاش می شود مسائل زیادی را حل کرد. همچنین این بازی این را می آموزد که در سخت ترین شرایط نیز اگر همه با هم برای آن تلاش کنیم و حمایت دیگران نیز وجود داشته باشد، میتوان از پس آن مشکل برآمد.

Blog14

  1. به من اعتماد کن

این بازی بر مبنای اعتماد سازی و اعتماد کردن به دیگران طراحی شده است. یکی از فاکتورهای زیربنایی تاب آوری، داشتن اعتماد به اطرافیان است. در واقع حس اینکه شما افراد قابل اعتمادی دوروبرتان دارید، میتوانید روی کمکشان حساب کنید و حمایت آنها را دارید، موجب بالا رفتن تاب آوری شما در موقعیت های دشوار می شود. این بازی بسیار مفرح است و میتواند ارتباط عاطفی میان افراد و خانواده را نیز بالا ببرد. برای انجام بازی از مراحل زیر پیروی کنید:

  • مسیری را برای بازی انتخاب کنید و موانعی را در آن مسیر بگذارید. موانع میتوانند موانع واقعی مانند میز و صندلی و یا موانع قرارداری مثل یک تکه کاغذ باشد.
  • به نوبت یک نفر چشمانش را می بندد و نفر دیگر باید راهنمای او در مسیر باشد. کار راهنما این است که فرد را از موانع موجود آگاه کند و در انتخاب مسیر به او کمک کند. در چنین موقعیتی فردی که چشمانش بسته است باید به راهنما و حرف هایش اعتماد کند تا به انتهای مسیر برسد.
  • وقتی که هر شخص یک بار راهنما شد و یک بار چشمانش را بست و تمام افراد در بازی مسیر را طی کردند، بازی به اتمام میرسد. و سپس همه افراد از تجربیاتشان در حین بازی برای یکدیگر می گویند.
  • برای شاد تر کردن فضای بازی می توان از موزیک یا صدای تشویق تماشا چی استفاده کرد.

کودکان از طریق این بازی می آموزند، مسیر زندگی پراز موانع و چالش های گوناگون است که باید برای رفع آنها تلاش کنند، و یکی از راه های حل کردن مسائل، استفاده کردن از راهنمایی دیگران است.

Blog15

  1. گزارش گری

این بازی را میتوانید هر روز و در مورد موضوعات مختلف با فرزندتان انجام دهید. در این بازی از فرزند خود بخواهید اتفاقات مدرسه، و یا هر اتفاقی که در روز برایش افتاده است را به صورت گزارشگر برایتان تعریف کند. برای اینکه بازی برایش جذاب تر شود میتوانید یک میکروفن کوچک تهیه کنید. همچنین میتوانید در روز مثل ساعات مشخصی که اخبار پخش می شود، برای گزارش دادن نیز ساعتی مشخص کنید و با فرزندتان به گزارشگری بپردازید. اثر بخشی این بازی وقتی که خود شما و یا تمام اعضای خانواده انجام دهند بیشتر میشود و فرزندتان علاقه بیشتری به این بازی نشان میدهد.

هدف از این بازی آموزش گفت و گو درباره دیگران بدون قضاوت کردن و بدگویی درباره آنها است. در واقع در طول بازی نیز اگر کسی شروع کرد به قضاوت دیگری، بازی را می بازد و سپس بازی دوباره آغاز می شود. باید همه حواسشان جمع باشد تا اگر دیگری در حین بازی قضاوت کرد، فورا به او تذکر دهند. همچنین کودکان در این بازی یاد میگیرند که به اصطلاح چوقولی دیگری را نکنند. یادتان باشد عکس العمل خاصی به محتوای گزارش فرزندتان ندهید. به طور مثال مادر نباید در پاسخ به صحبت های فرزندش بگوید: « حالا که او این حرف را به تو زد، از این به بعد با او خیلی بازی نکن».

پس از اتمام گزارش ها یکدیگر را تشویق کنید و نکات مثبتی که در گزارش و اتفاقات روز بیان شد را پررنگ کنید. این بازی به میزان بسیار زیادی سیستم ارزیابی کودک و به دنبال آن تاب آوری را تنظیم می کند. به علاوه با انجام همه روزه این بازی، توجه کودکان به محیطشان بیشتر می شود و همین امر نیز تاب آوری او را بالا می برد.

آموزه های تاب آوری بسیار گسترده است و تکنیک های زیادی در این زمینه از طرف برجسته ترین روانشناس ها معرفی شده است. مهم این است که شما تکنیک ها را متناسب با شخصیت فرزندتان انتخاب کنید و به طور مرتب از آنها استفاده کنید. برای افزایش تاب آوری نسخه همگانی وجود ندارد و شما باید با ذکاوت کامل از میان تکنیک های ارائه شده، نسخه ای را برای فرزندتان تهیه کنید. برای دیدن تکنیک های بیشتر در زمینه تاب آوری اینجا کلیک کنید.

5 1 پیام
امتیاز مطلب
0 پیام ها
بازخورد درون خطی
نمایش همه پیام ها
فهرست
بیش از 2000 دقیقه آموزش رایگان دکتر محمد کاظم زاده رو در صفحه پکیچ رایگان از دست نده 
Click Me
close-image
0
لطفا دیدگاه خود را بیان کنیدx
()
x