6 بازی برای افزایش اعتماد به نفس کودکان

نویسنده مقاله:
شهروز بیدآبادی مقدم / کارشناس ارشد روانشناسی
محتوا پنهان
بازی برای افزایش اعتماد به نفس کودکان
چگونه از طریق بازی، اعتماد به نفس کودکان‌مان را افزایش دهیم؟

ایجاد اعتماد به نفس و عزت نفس مثبت، در رشد کودکان و نوجوانان اهمیت بسیاری دارد. این کار به آنها کمک می‌کند از نظر عاطفی بهتر عمل کنند و اضطراب و چالش‌های زندگی را دقیق‌تر و مناسب‌تر حل کنند.

بازی‌ها و فعالیت‌هایی که عزت نفس کودکان را بالا می‌برد می‌تواند موجب شود اعتماد به نفس آنها نیز افزایش پیدا کند. جمله‌هایی شبیه به این برای خیلی از پدر و مادرها آشنا است: «من نمی‌تونم! من بلد نیستم!»

 کودکانی که از چنین جملاتی استفاده می‌کنند، معمولاً نسبت به خودشان و توانمندی‌های‌شان اعتماد پایینی دارد. اما بخش امیدوارکننده ماجرا این است که شما به عنوان پدر و مادر می‌توانید به کودکان‌تان کمک کنید اعتماد به نفس‌شان را افزایش دهند ( محصول اعتماد به نفس).

در این مطلب قصد داریم ابتدا به تعریفی از اعتماد به نفس و عزت نفس برسیم و بعد از آن 6 بازی مناسب برای افزایش اعتماد به نفس کودکان را معرفی کنیم.

اگر شما هم می‌خواهید با استفاده از بازی، اعتماد به نفس کودکان خودتان را تقویت کنید، این مطلب می‌تواند به شما کمک کند.

اعتماد به نفس و عزت نفس

اعتماد به نفس و عزت نفس دو مفهوم جداگانه اما بسیار نزدیک به هم هستند ( «هشت راه برای افزایش اعتماد به نفس در کودکان دبستانی). اعتماد به نفس همان چیزی است که بعد از ارزیابی کیفیت عملکردمان در جنبه‌های مختلف زندگی می‌سازیم (مثل روابط با دیگران، ورزش، کار و مواردی از این دست). اگر بخواهیم ساده‌تر بگوییم اعتماد به نفس «چیزی» است که در مورد توانمندی‌های خودمان «فکر» می‌کنیم.

عزت نفس پا به پای اعتماد به نفس رشد می‌کند. عزت نفس ارزشی است که از خودمان می‌سازیم و می‌تواند از کم تا خیلی زیاد تغییر کند: «من ارزشمندم» یا «من هیچ ارزشی ندارم».

عزت نفس «احساسی» است که در مورد خودمان و ویژگی‌های شخصیتی‌مان داریم. عزت نفس تحت‌تأثیر ارزیابی‌مان از جنبه‌های مختلف زندگی‌ است که شامل اعتماد به نفس هم می‌شود ( هشت راه برای افزایش اعتماد به نفس در کودکان دبستانی).

6 بازی برای افزایش اعتماد به نفس

برای افزایش اعتماد به نفس در کودکان بازی‌ها و فعالیت‌های مختلفی وجود دارد. در این بخش به تعداد از تأثیرگذارترین آنها می‌پردازیم. به غیر از آماده کردن حمایت و تشویق لازم برای کودکان، با انجام این بازی‌ها می‌توانید تا حد زیادی اعتماد به نفس و عزت نفس آنها را افزایش دهید:

1- بازی « من … هستم» برای افزایش اعتماد به نفس

آیا کودک شما به چیزهایی که به دست آورده افتخار می‌کند یا دوست دارد دائم از خودش انتقاد کند؟

با انجام بازی «من … هستم» می‌توانید جواب این پرسش را به دست بیاورید.

چیزهای که نیاز دارید

کاغذ نقاشی، واژه‌های بریده شده از نشریات متفاوت (صفت‌های مختلف)، چسب، مداد رنگی یا مداد معمولی.

روند بازی
  • از کودک‌تان بخواهید روی بخشی از کاغد، واژه‌هایی را که توصیفش می‌کند، ردیف کند. این صفت‌ها می‌توانند هم مثبت و هم منفی باشند.
  • بعد از او بخواهید فقط روی چیزهای مثبتی تمرکز کنند که بقیه در موردش گفته‌اند و یک لیست از این واژه‌ها درست کند.
  • از کودک‌تان بخواهید عکس خودش را وسط کاغذ بچسباند.
  • از او بخواهید دور عکس را با صفت‌های مثبت در مورد خودش پر کند.
  • در این مرحله می‌تواند به هر شکلی که دوست دارد کاغذش را تزیین کند. برای تزیین عکس می‌تواند از خرده پارچه، تکه کاغذ، مقوا، اکلیل، پولک یا هر چیز دیگری که دوست دارد استفاده کند. در این بخش آزادی عمل کامل را به او بدهید.
  • بعد از تمام شدن بازی، می‌توانید با هم نقاشی را در جایی از اتاقش قرار دهید که همیشه جلوی چشمش باشد تا ویژگی‌های مثبتش را به یادش بیاورد.
متناسب کردن بازی برای کودکان 3 تا 6 سال

این بازی برای کودکانی است که توانایی خواندن دارند. با این حال اگر کودک شما توانایی خواندن ندارد با کمی حوصله می‌توانید این بازی را با او انجام دهید:

الف) می‌توانید کلمات را برای او بخوانید تا بتواند از بین آنها انتخاب کند.

ب) راه دیگری که بازی را جذاب‌تر می‌کند این است که از نشریات مختلف، عکس آدم‌ها یا کودکان با صفت‌های مختلف را ببرید.

به عنوان مثال یک آدم خندان برای صفت «خنده‌رو» یا یک آدم مرتب برای صفت «تمیز و مرتب» می‌تواند مناسب باشد.

این کار شاید کمی چالش داشته باشد اما به نتیجه‌اش می‌ارزد.

2- بازی «لیست موفقیت‌های من» برای افزایش اعتماد به نفس

یکی از راه‌های بالا بردن عزت نفس و البته اعتماد به نفس کودکان این است که موفقیت‌های‌شان را به آنها یادآوری کنید.

چیزهای که نیاز دارید

یک ورق کاغذ و مداد

روند بازی
  • به کودک‌تان یک کاغذ و قلم بدهید. یا برای اینکه حس مثبت بیشتری به این بازی داشته باشد، می‌توانید یک دفترچه ویژه این کار به او بدهید.
  • از او بخواهید لیست موفقیت‌هایش در زندگی را روی اولین کاغذ دفترچه بنویسد. پایین کاغذ را هم برای اضافه کردن موارد بیشتر خالی بگذارد.
  • برای یادآوری پتانسیل کودک‌تان به او، می‌توانید از فرزندتان بخواهید هر روز پیش از خواب، لیست کارهایی را که در انجام آن موفق شده، به این دفترچه اضافه کند.
  • در بین روز اگر در یک بازی باخت یا هنگام انجام فعالیتی شکست خورد، به او تأکید کنید که شکست و باختن نه تنها مشکلی ندارد بلکه خیلی هم مهم هستند.
متناسب کردن بازی برای کودکان 3 تا 6 سال

از آنجایی که در حدود سه سالگی تازه با مفهوم مالکیت و «مالِ من» آشنا می‌شوند، داشتن یک دفترچه مخصوص خودشان می‌تواند حس خیلی خوبی به آنها بدهد.

برای حل مسأله خواندن هم می‌توانید از آنها بخواهید کارهایی را که برده یا موفق شده نقاشی بکشد. یا حتی می‌توانید تعدادی نشریه قدیمی برای آنها تهیه کنید و هر کدام از عکس‌ها را که شبیه اتفاقات آن روز است ببرند و در دفترچه بچسبانند.

توجه داشته باشید که در این بخش لازم نیست کارها به بهترین حالت ممکن انجام شوند، مهم این است که تمام کارها بر اساس سلیقه آنها پیش برود.

3- بازی «من می‌ترسم ولی…» برای افزایش اعتماد به نفس

ترس، احساس رایجی در کودکان است. این بازی، یک فعالیت مناسب برای کودکان است تا بتوانند با ترس‌های‌شان روبرو شوند و در موردشان صحبت کنند.

چیزهای که نیاز دارید

کاغذ و مداد

روند بازی
  • از کودک‌تان بخواهید از چیزهایی که می‌ترسد یک لیست درست کند. به عنوان مثال، شاید از رفتن به مکان‌های تاریک می‌ترسد (بک لینک به مقاله 9 روش برای مقابله با ترس از تاریکی در کودکان) یا شاید هم از تنها ماندن در خانه می‌ترسد (بک لینک به مقاله ترس از تنهایی در کودکان، راهکارهای کمک به آن‌ها و پرسش‌های اساسی در مورد مونوفوبیا)

جمله‌ها باید به این حالت نوشته شوند:

من از جاهای تاریک می‌ترسم، چون…

من از تنها ماندن در خانه می‌ترسم چون…

  • قسمت دوم کار این است که تصور کنند اگر آن کار وحشتناک را انجام دهند چه می‌شود. به عنوان مثال اگر وارد یک اتاق تاریک شوند چه اتفاقی می‌افتد؟ یا اگر در خانه تنها باشند چه می‌شود؟
  • هر بار که کودک‌تان یکی از ترس‌هایش را می‌نویسد، از او بخواهید اتقاقاتی را که ممکن است هنگام انجام آن کار وحشتناک بیافتد، روی کاغذ بنویسد. بعد کنار اتفاقات منفی یک اتفاق مثبت هم در نظر بگیرد و یادداشت کند. با استفاده از این بازی می‌توانید به شکل غیر مستقیم، روند تفکر مثبت را در کودکان شکل دهید.
متناسب کردن بازی برای کودکان 3 تا 6 سال

با وجود اینکه مانند دو بازی قبلی، با استفاده از نقاشی کردن، می‌توان این بازی را برای کودکان گروه سنی 3 تا 6 سال مناسب‌سازی کرد، با این حال پیشنهاد می‌کنیم این بازی را برای کودکان بزرگتر انجام دهید. چرا که این بازی نیاز به توانایی فکر کردن پیشرفته‌تری دارد که شاید کودکان گروه سنی 3 تا 6 سال نتوانند به خوبی از پس آن بر بیایند.

4- بازی «جعبه جادویی» برای افزایش اعتماد به نفس

این بازی، یک راه خلاقانه برای بیشتر کردن اعتماد به نفس و عزت نفس کودکان است.

چیزهای که نیاز دارید

یک جعبه مقوایی و یک آینه کوچک

روند بازی
  • آینه را داخل جعبه مقوایی قرار دهید، به شکلی که هر کسی به داخل جعبه سرک بکشد، خودش را ببنید. اگر هم حوصله داشته باشید، می‌توانید روی جعبه را تزیین کنید. یا حتی با یک خط جذاب رویش بنویسد: «جعبه جادویی‌»
  • جعبه جادویی را وسط میز قرار دهید. از کودک‌تان بپرسید: «به نظرت خاص‌ترین آدم توی دنیا کیه؟»
  • منتظر بمانید تا او جواب بدهد. بعد به کودک‌تان بگویید جعبه جادویی به او کمک می‌کند که جواب درست را پیدا کند.
  • از کودک‌تان بپرسید فکر می‌کنند داخل جعبه چه چیزی می‌بییند و بعد از او بخواهید داخلش را نگاه کند.

بعد از این بازی، از کودک‌تان بپرسید وقتی که خودش را داخل جعبه دید چه حسی پیدا کرد؟ و به او توضیح بدهید که هر کدام از ما با رفتارهای مخصوص خودمان، آدم ویژه‌ای هستیم. بعد از آن هم در مورد این صحبت کنید که هر کسی از جهتی آدم ویژه و منحصر به فردی است.

متناسب کردن بازی برای کودکان 3 تا 6 سال

از آنجایی که این بازی نیازی به توانایی خواندن ندارد، برای کودکان سه تا شش سال نیز مناسب است. با این حال برای اینکه احساس بهتری به بازی داشته باشند و کنجکاوی‌شان نیز به حد کافی برانگیخته شود، می‌توانید برای تزیین جعبه جادویی از کمک آنها استفاده کنید. فقط باید درِ جعبه بسته باشد تا داخل آن دیده نشود.

5- بازی «یک حرف و یک خروار نام» برای افزایش اعتماد به نفس

این بازی، یک بازی شاد و بامزه است که می‌‌تواند به کودک‌تان انگیزه بدهد در مورد خودش توصیف‌های مثبتی بگوید. بازی می‌تواند دو نفری یا بیشتر انجام شود.

چیزهای که نیاز دارید

زمان و مکان برای بازی!

روند بازی
  • شما می‌گویید «شروع» و کودک‌تان توی ذهنش الفبا را می‌خواند. بعد هر زمان که می‌گویید «وایسا»، او حرفی را که به آن رسیده با صدای بلند می‌گوید. به عنوان مثال «ش»
  • کودک‌تان باید با آن حرف، تا جایی که می‌تواند صفت‌های خوب در مورد خودش بگوید. به عنوان مثال: «ش» مثل شیرین، شجاع، شاد!

این بازی، فعالیت ساده‌ای است که می‌تواند به کودکان انگیزه دهد در مورد خودشان فکرهای خوب و مثبت کنند و اعتماد به نفس‌شان را افزایش دهند.

متناسب کردن بازی برای کودکان 3 تا 6 سال

از آنجایی که این بازی نیاز به دانستن الفبا دارد، می‌توانید برای کودکان سه تا شش سال، حروف الفبا را با فاصله از هم، روی یک کاغذ بزرگ بنویسید.

کاغذ را جلوی رویش بگذارید یا به دیوار بچسبانید. با علامت  شما، کودک‌تان باید دستش را روی حروف جابجا کند. از اول تا آخر و دوباره همین کار را تکرار کند.

وقتی که دوباره علامت می‌دهید دستش روی هر حرفی باشد، همان حساب می‌شود. شما حرف را برایش می‌خوانید و دو نفری با هم دنبال واژه‌هایی می‌گردید که این صدا را دارند.

در این گروه سنی لازم نیست که آن حرفف حتماً اول کلمه باشد. به عنوان مثال اگر «ش» انتخاب شود، از کودک می‌خواهیم صفت‌های مثبتی را که صدای «ششش» دارند بگوید: خوش‌شانس، شاد، شجاع، شیرین، ارزشمند و مواردی از این دست.

حواس‌تان باشد برای اینکه کودک در این سن تفاوت حروف هم‌صدا مانند («س، ص، ث» یا «ا، ع») را نمی‌داند تنها حروف ساده‌تر را روی کاغذ بنویسید؛ به عنوان مثال از بین «س، ص، ث» حرف «س» و از بین حروف «ا، ع»، حرف «ا» را انتخاب کنید.

6- بازی و فعالیت «کارهای روزانه با هدف مناسب» برای افزایش اعتماد به نفس

عزت نفس و اعتماد به نفس کودکان با دانستن اینکه دیگران به آنها اعتماد دارند، به سرعت می‌تواند افزایش پیدا کند. برای اینکه به کودکان‌تان نشان دهید به آنها اعتماد دارید، چه راهی بهتر از اینکه مسئولیت‌هایی برای انجام کارهای روزانه به آنها بدهید؟

روند بازی
  • لیستی از کارهایی آماده کنید که کودک‌تان می‌تواند برای کمک در کارهای خانه دهد. به عنوان مثال، بازی با حیوان خانگی، آب دادن به گیاهان یا تمیز کردن کف زمین.
  • هر زمان که کودک‌تان یکی از کارها را با موفقیت تمام می‌کند، از او تعریف کنید اما زیاده‌روی هم نکنید.
  • اگر اشتباهی انجام داد، به او کمک کنید رفعش کند اما روی آن تمرکز نکنید. انجام کارهای روزانه برای این است که اعتماد به نفس کودک‌تان را افزایش دهید؛ تمرکز روی خطاها نتیجه معکوس دارد و می‌تواند اعتماد به نفس او را پایین بیاورد.
متناسب کردن بازی برای کودکان 3 تا 6 سال

این بازی می‌تواند برای این گروه سنی نیز انجام شود. فقط باید توانمندی‌های سنی کودک‌تان را در نظر بگیرید. مسئولیت‌هایی به کودک‌تان واگذار کنید که توانایی انجامش را داشته باشد. در صورتی که کار مناسب او نباشد و احساس شکست کند، می‌تواند آسیبی جدی به اعتماد به نفس او وارد کند.

سخن پایانی

برای افزایش اعتماد به نفس کودکان، بازی‌ها و فعالیت‌های زیادی وجود دارد. در این مطلب تعریفی از اعتماد به نفس و عزت نفس انجام دادیم و 6 مورد از کاربردی‌ترین بازی‌های افزایش اعتماد به نفس را توضیح دادیم. بیشتر این بازی‌ها را می‌توانید برای هر دو گروه «کودکان 3 تا 6 سال» و «کودکان دبستانی» انجام دهید.

نکته مهم این است که هنگام انجام بازی‌ها، به عنوان یک تکلیف یا فعالیت اجباری به آن نگاه نکنید. چرا که کودکان به سرعت حس شما را می‌گیرند و نسبت به ادامه بازی بی‌انگیزه می‌شوند.

تا جایی که می‌توانید با جملات و زبان بدن‌تان به بازی هیجان بدهید. هر چقدر که از بازی لذت ببرید، کودک‌تان هم بیشتر جذب آن می‌شود

منابع

 

15 Fun Self-Esteem Activities & Games for Kids / Teens: How to Build Confidence in Kids

https://veryspecialtales.com/self-esteem-activities-for-kids/

 

 

 

7 Simple Activities to Build Self-Esteem In Children

https://www.momjunction.com/articles/increase-self-esteem-in-your-child_00357511/

 

 

How to Build Confidence in Kids: Tips and Activities You Can Try

https://www.momjunction.com/articles/10-best-ways-boost-kids-confidence_0022465/

0 0 پیام
امتیاز مطلب
0 پیام ها
بازخورد درون خطی
نمایش همه پیام ها
فهرست
بیش از 2000 دقیقه آموزش رایگان دکتر محمد کاظم زاده رو در صفحه پکیچ رایگان از دست نده 
Click Me
close-image
0
لطفا دیدگاه خود را بیان کنیدx
()
x